Τιμώντας την επέτειο των 76 χρόνων από τα τραγικά γεγονότα, ομιλητές και παρευρισκόμενοι εξέφρασαν την ανάγκη να εφαρμοστεί το «Ποτέ Ξανά».
Σε μια σεμνή τελετή πραγματοποιήθηκε το πρωί της Κυριακής 5.5.2019 στη Συναγωγή Μοναστηριωτών η επιμνημόσυνη δέηση για τους 6.000.000 Εβραίους της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και οι 50.000 Εβραίοι της Θεσσαλονίκης, θύματα μίας από τις πιο μαύρες σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας, αυτής του Ολοκαυτώματος.
Τιμώντας την επέτειο των 76 χρόνων από τα τραγικά γεγονότα, όπως άλλωστε γιορτάζεται κάθε χρόνο και στο ισραηλινό κράτος (Γιομ Α Σοά), σύσσωμοι οι ομιλητές και οι παρευρισκόμενοι εξέφρασαν την ανάγκη να εφαρμοστεί το «Ποτέ Ξανά», φράση που έχει μεγαλύτερη σημασία από ποτέ καθώς, όπως επεσήμαναν, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη υπάρχει ανησυχητική άνοδος της ακροδεξιάς και του φασισμού.
Για την Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη μίλησε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον Devin Naar, μέσα από τις ιστορίες του παππού του, αλλά και τις έρευνες που έχει κάνει. Η διάλεξη του κ. Νaar στις 15.3.2019 είχε θέμα: «Thessaloniki’s Jews and the Boundaries of the Greek Nation – Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης και τα όρια του ελληνικού Έθνους» και έγινε στην αίθουσα δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο εκδηλώσεων μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος της Θεσσαλονίκης.
Πριν ανέβει στο βήμα ο καθηγητής, τον προσφώνησε ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, Δαυίδ Σαλτιέλ αναφέροντας: «Το 2004 υποδεχθήκαμε έναν νεαρό από τις ΗΠΑ τον Devin Naar. Ο τότε φοιτητής είναι πλέον καθηγητής σεφαραδίτικων σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον και μετά από 15 χρόνια βρίσκεται και πάλι στη Θεσσαλονίκη. Η Θεσσαλονίκη είναι τόπος καταγωγής των προγόνων του. Η παρουσία του μας τιμά».
Από την πλευρά του ο κ. Naar άρχισε την ομιλία του μιλώντας στα ισπανοεβραϊκά, τη γλώσσα που μιλούσαν οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης, λέγοντας ότι αποτελεί τιμή για τον ίδιο να μιλά για την ιστορία της πόλης και στη συνέχεια μίλησε στα ελληνικά περιγράφοντας τις πρώτες του εντυπώσεις από την πρώτη του επίσκεψη στη Θεσσαλονίκη.
Με μια σκέψη στο μυαλό τους, “Ποτέ ξανά”, όπως αναγράφονταν άλλωστε και στα λευκά μπαλόνια πάνω από τα κεφάλια τους, εκατοντάδες άτομα συμμετείχαν στην Πορεία Μνήμης, με αφετηρία την πλατεία Ελευθερίας, για τα 76 χρόνια από την αναχώρηση του πρώτου συρμού από τον τότε Σιδηροδρομικό Σταθμό της πόλης, με Εβραίους και Εβραίες κατοίκους Θεσσαλονίκης, για το στρατόπεδο Άουσβιτς- Μπίρκεναου.
Στο τέρμα της σιωπηλής πορείας, σε χώρο του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού, πραγματοποιήθηκε τελετή μνήμης από την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το δήμο Θεσσαλονίκης και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της πόλης και τιμήθηκαν οι επιζώντες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, Χάιντς Κούνιο και Αχιλλέας Κουκοβίνος.
“Ήθελε ψυχραιμία λιονταριού για να επιζήσεις, όχι ανθρώπου”, είπε συγκινημένος ο 100χρονος Αχιλλέας Κουκοβίνος, ο οποίος διηγήθηκε ότι ήταν στο ΕΑΜ όταν τον συνέλαβαν οι Γερμανοί και “μετά από πολύ ξύλο”, τον έστειλαν πρώτα στο στρατόπεδο Παύλου Μελά και μετά στη Γερμανία.
“Δεν υπήρχε τρόπος για να ζει άνθρωπος εκεί, ήθελε ψυχραιμία λιονταριού, όχι απλώς ανθρώπου, μεγάλη υπομονή και να μην λογαριάζεις τίποτα, έπρεπε να το αποφασίσεις ότι θα ζήσεις”.
Σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκαν στις 7.3.2029 στο φουαγιέ της αίθουσας τελετών του ΑΠΘ τα αποκαλυπτήρια του έργου που φιλοτέχνησε ο καθηγητής του τμήματος εικαστικών Ξενής Σαχίνης προς τιμήν των Εβραίων φοιτητών ζώντων και νεκρών που μαρτύρησαν στο Ολοκαύτωμα.
Πάνω στο έργο τέχνης είναι χαραγμένα 76 ονόματα Εβραίων που είτε φοιτούσαν στο Πανεπιστήμιο, είτε μόλις είχαν αποφοιτήσει. Το έργο τοποθετήθηκε δίπλα στο πρώτο έργο που είχε δωρίσει ο κύριος Σαχίνης το 2014 και το οποίο είναι αφιερωμένο στους μάρτυρες του Ολοκαυτώματος της Θεσσαλονίκης.
«Για εμένα δεν φτάνει ο όρος ανοχή, δεν είναι αρκετό αυτό. Πρέπει να προχωρήσουμε στην αποδοχή του διαφορετικού. Αυτό είναι το μεγαλύτερο βήμα. Εμείς με όπλο τη συλλογική και την προσωπική μνήμη αντιστεκόμαστε στους δολοφόνους της Μνημοσύνης», τόνισε ο καθηγητής και γνωστός εικαστικός.
Στην ομιλία του ο πρύτανης του αριστοτέλειου, Περικλής Μήτκας, τόνισε πως δεν πρόκειται απλά για μια πλάκα μαρμάρινη αλλά για μια ακόμα προσπάθεια αυτογνωσίας, απόδοσης τιμής και αποκατάσταση της αλήθειας.
Περισσότερα: ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΗΡΙΑ ΕΡΓΟΥ ΞΕΝΗ ΣΑΧΙΝΗ ΣΤΟ ΑΠΘ – ΑΠΟΝΟΜΗ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ Ι.Κ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων παραχωρήθηκε στις 7.3.2019 συνέντευξη τύπου στο κτίριο διοίκησης του ΑΠΘ όπου παρουσιάστηκαν οι εκδηλώσεις από τον πρύτανη του Αριστοτελείου, Περικλή Μήτκα.
Την Τετάρτη 13.3.2019 θα γίνουν δύο ξεναγήσεις από 30 άτομα η κάθε μία στο Εβραϊκό Μουσείο και μετά για 1 ώρα αυτό που ονομάσαμε «εβραϊκό περίπατο» (στο κέντρο της πόλης παρά το ότι η εβραϊκή παρουσία ανιχνεύεται και σε πολλά άλλα σημεία). Θα ξεναγήσουν ο Γιώργος Αντωνίου, ιστορικός, Επίκουρος Καθηγητής, Έδρα Εβραϊκών Σπουδών και ο Δημήτρης Γουλής, μέλος ΕΔΙΠ και οι δύο μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής για την Πορεία Μνήμης (στις 5 και στις 6μμ δηλώνετε σε βάση δεδομένων – σελίδα στο facebook Εβραϊκό Μουσείο και Εβραϊκός περίπατος).
Την ίδια μέρα στις 6μμ στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου θα προβληθεί η ταινία Φιλιά εις τα παιδιά, του σκηνοθέτη Βασίλη Λουλέ για εκπαιδευόμενους των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας.