του ΣΤΑΥΡΟΥ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ
Η ελληνική έκδοση, που δεν ταυτίζεται πλήρως με τη γαλλική, των «Απομνημονευμάτων» της Μπεάτε και του Σερζ Κλάρσφελντ (μτφρ. Καρίνα Λάμψα, εκδ. Καπόν, Δεκέμβριος 2015) και η επίσκεψή τους στην Ελλάδα για την παρουσίαση του βιβλίου είναι καλή αφορμή για να συζητήσουμε μια οδυνηρή υπόθεση, που όλα γύρω μάς ωθούν να ξεχάσουμε. Το γαλλογερμανικό τούτο ζευγάρι ακτιβιστών το προόρισε, θαρρείς, η ιστορία και η τύχη να αφιερώσει τη ζωή του στη δίωξη των φυγόδικων εγκληματιών ναζί: συναντιούνται τυχαία σε μια αποβάθρα του παρισινού μετρό, τη μέρα της απαγωγής του Αϊχμαν από τους Ισραηλινούς. Ο πατέρας του Σερζ, Εβραίος της Ρουμανίας, είχε δολοφονηθεί στο Αουσβιτς, ενώ ο πατέρας της Μπεάτε υπηρέτησε ως απλός στρατιώτης της Βέρμαχτ.
Η στάση της μεταπολεμικής Γερμανίας απέναντι στο ναζιστικό παρελθόν της δεν είναι μία και ενιαία, έχει φάσεις, παρουσιάζει αλλαγές και διαφοροποιήσεις. Ενα πάντως είναι βέβαιο: έπειτα από τις δίκες κάποιων ηχηρών ναζιστικών ονομάτων θα ακολουθήσει ευθύς μετά, κατά τη δεκαετία του ’50, η ενσωμάτωση των εγκληματιών ναζί στην πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ζωή της Γερμανίας. Εχει άλλωστε ξεκινήσει ο Ψυχρός Πόλεμος που αναδιαμορφώνει τα πολιτικά διακυβεύματα σε όλο τον κόσμο, ορίζει νέους συμμάχους και νέους εχθρούς. Η Δυτική Γερμανία είναι απαραίτητη στο ένα στρατόπεδο και η Ανατολική στο άλλο.
Μια νέα σημαντική ψηφίδα στο πολυσύνθετο μωσαϊκό της ιστορίας της Θεσσαλονίκης ετοιμάζεται να προσθέσει η Ισραηλιτική Κοινότητα που αφορά μια άγνωστη υπόθεση της περιόδου της κατοχής και της εξόντωσης των Εβραίων της πόλης από τα ναζιστικά στρατεύματα. Πρόκειται για την ηρωϊκή δράση του τότε προϊσταμένου του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης Άγγελου Κουτσουμάρη ο οποίος επιχείρησε να συντονίσει ένα δίκτυο παράνομων υιοθεσιών εβραιόπουλων σε χριστιανικές οικογένειες ώστε να τα σώσει από το Άουσβιτς και το θάνατο.
Το θέμα ανέδειξε στη δημοσιότητα πριν λίγους μήνες η «ΜτΚ» με εκτενές ρεπορτάζ κάτι που ενεργοποίησε περαιτέρω την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης. Μάλιστα το ρεπορτάζ τόνιζε χαρακτηριστικά πως ουσιαστικά ο Άγγελος Κουτσουμάρης είχε διαμορφώσει μια λίστα σωτηρίας παιδιών, τη «λίστα του Σίντλερ» της Θεσσαλονίκης…
Περισσότερα: ΝΑ ΑΝΑΔΕΙΧΘΕΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ «ΣΙΝΤΛΕΡ» ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Η σχολιασμένη έκδοση του «Mein Kampf» («Ο Αγών μου») που διατίθεται για πρώτη φορά από το 1945, προκάλεσε τέτοιο ενδιαφέρον από το κοινό στη Γερμανία ώστε ετοιμάζεται μια νέα έκδοση του προπαγανδιστικού βιβλίου του Αδόλφου Χίτλερ, ανέφερε την Πέμπτη το ινστιτούτο που έχει επιφορτιστεί με την έκδοσή του.
«Είναι αλήθεια», η ζήτηση είναι τεράστια, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Σιμόνε Πάουλμικλ, εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Σύγχρονης Ιστορίας (IfZ) του Μονάχου (νότια Γερμανία), το οποίο εξέδωσε αυτή την κριτική έκδοση. Όσοι έχουν παραγγείλει το δίτομο βιβλίο θα πρέπει «να υπολογίζουν ότι θα υπάρξει κάποια καθυστέρηση στην παραλαβή του αντιτύπου τους», πρόσθεσε.
Το IfZ είχε προβλέψει αρχικά την έκδοση 4.000 αντιτύπων του «Mein Kampf», αλλά από την πρώτη ημέρα της κυκλοφορίας του, την περασμένη Παρασκευή, «είχαν παραγγελθεί 15.000 αντίτυπα από τα βιβλιοπωλεία».
Δεν ήταν σε θέση να πει πόσα από τα αντίτυπα του δίτομου βιβλίου, που στοιχίζει 59 ευρώ συνολικά, έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα.
Περισσότερα: ΑΝΑΡΠΑΣΤΟΣ «Ο ΑΓΩΝ ΜΟΥ» ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ – ΕΤΟΙΜΑΖΕΤΑΙ ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ
Το περιοδικό Hollywood Reporter με αφορμή την επέτειο των 70 χρόνων από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου δημοσίευσε στο φύλλο στις 16.12.15 άρθρο με φωτογραφικό υλικό και συνεντεύξεις 11 επιζώντων του Ολοκαυτώματος που ασχολήθηκαν με το χώρο του θεάματος στην Αμερική.
Ο ελληνικής καταγωγής από τη Θεσσαλονίκη ΝΤΑΡΙΟ ΓΚΑΜΠΑΪ παρότι δεν ασχολήθηκε ενεργά με το χώρο του θεάματος, παρά μόνο το 1953 με ένα ρόλο στην ταινία «The Brigate», καθώς και σε ντοκιμαντέρ του Σπίλμπεργκ και του BBC, συμπεριλήφθηκε στις παρουσιάσεις του περιοδικού γιατί είναι ο τελευταίος παγκοσμίως εν ζωή Ζοντερκομμάντο. Η αφοπλιστική μαρτυρία του παρουσιάζει τη φρίκη που έζησε στο στρατόπεδο του Άουσβιτς στο οποίο έχασε τους γονείς και τον νεότερο αδερφό του και η οποία συνοψίζεται στην φράση του: «Είναι συγκλονιστικό να βλέπεις 2.500 ανθρώπους νεκρούς, όταν μόλις πριν από μισή ώρα ήταν ακόμα ζωντανοί». Ο Γκαμπάι μετά την απελευθέρωση μετανάστευσε στις ΗΠΑ.
Περισσότερα: ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΕ ΕΠΙΖΩΝΤΕΣ ΤΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ ΑΠΌ ΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΥ ΘΕΑΜΑΤΟΣ
«Οι ελληνικές κατοχικές κυβερνήσεις. Δίκες κατοχικών δοσιλόγων και εγκληματιών πολέμου» τιτλοφορείται το νέο βιβλίο του Σπύρου Γ. Γασπαρινάτου, το οποίο πρόκειται να κυκλοφορήσει μέσα στις επόμενες ημέρες από τις εκδόσεις της Εστίας.
Δεινός μελετητής της ταραγμένης δεκαετίας του ’40, ο συγγραφέας καταπιάνεται ενδελεχώς με ένα από τα πλέον πολυσυζητημένα, αμφιλεγόμενα ζητήματα εκείνης της περιόδου. Οπως γράφει στον πρόλογο, «η θεματολογία του βιβλίου αποτυπώνεται στον τίτλο του και διαχωρίζεται σε τρία αυτοτελή μέρη: κατοχικές κυβερνήσεις των Αθηνών, δίκες κατά κατοχικών δοσιλόγων, δίκες κατά εγκληματιών πολέμου».
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ενότητα του βιβλίου όπου «αναπτύσσεται το τι επακολούθησε μετά τις δίκες και καταδίκες όσων εκρίθηκαν ένοχοι για δοσιλογισμό. Εκτελέσθηκαν οι καταδίκες μέχρι συμπλήρωσης των ποινών που επιβλήθηκαν; Ή η μεταλλαγή των πολιτικών συνθηκών, ιδίως μετά τα Δεκεμβριανά, επέφερε πλήρη ανατροπή της συνολικής εικόνας, με συνέπεια τον ουσιαστικό εκμηδενισμό του διατακτικού των εκδοθεισών καταδικαστικών αποφάσεων»;